... / Vademecum akustyki / 3 sposoby oceny akustyki / Zrozumiałość mowy w pomieszczeniu

Zrozumiałość mowy w pomieszczeniu

Zrozumiałość mowy ma kluczowe znaczenie w takich pomieszczeniach jak sale lekcyjne, aule czy audytoria. Od dobrej zrozumiałości mowy w tych wnętrzach zależy ich funkcjonalność, a pośrednio cały proces nauczania oparty na komunikacji werbalnej. Więcej o zrozumiałości mowy >>>

Z tego powodu warto sprawdzić zrozumiałość mowy w użytkowanych pomieszczeniach, a szczególnie:
- w salach nauczania początkowego
- salach językowych
- w salach gdzie uczą się dzieci niedosłyszące (używające aparatów słuchowych).


Test zrozumiałości mowy przeprowadzany w tych pomieszczeniach z udziałem uczniów, może być sam w sobie ciekawą lekcją fizyki.

Zrozumiałość mowy w pomieszczeniu może być pomierzona metodami obiektywnymi, np. poprzez pomiar STI (Speech Transmisson Index), lub też zbadana za pomocą subiektywnych testów zrozumiałości mowy. Metody obiektywne opierają się na pomiarach akustycznych przeprowadzanych w pustych pomieszczeniach (t.j. bez użytkowników) przy użyciu specjalistycznego sprzętu i oprogramowania. Testy subiektywne polegają na przeprowadzeniu w danym pomieszczeniu badań ankietowych (swego rodzaju dyktanda) z udziałem słuchaczy. Bada się wtedy jak wiele głosek, sylab, wyrazów lub zdań zostało zrozumianych prawidłowo przez uczestniczących w teście słuchaczy. Używane w testach listy mogą być listami słownymi, listami zdaniowymi lub listami logatomowymi (złożonymi ze sztucznie stworzonych wyrazów, pozbawionych znaczenia). Profesjonalnie przeprowadzane testy subiektywne również wymagają odpowiedniego sprzętu, przygotowania i metodologii, jednak na własny użytek można je przeprowadzić w sposób uproszczony.

Poniżej opisana jest procedura takiego testu:

1. Ściągnąć poniższe pliki w pdf:


>> Test zdaniowy1
>> Test zdaniowy2
>> Test logatomowy1
>> Test logatomowy2
>> Test zdaniowy pusty
>> Test logatomowy pusty

2. W sali należy rozsadzić uczestników testu w miarę równomiernie - im więcej ich będzie tym lepiej. W przypadku sal lekcyjnych, wykładowych itp. powinni oni siedzieć w miejscach normalnie przeznaczonych dla uczniów.


3. Każdemu uczestnikowi należy wydać kartę A4 z wydrukowanymi pustymi tabelami: z jednej strony test zdaniowy a z drugiej logatomowy.


4. Karty powinny być ponumerowane a ich numery naniesione na szkic pomieszczenia (tak żeby po opracowaniu wyników można było określić gdzie wyniki były najlepsze a gdzie najgorsze). Numer identyfikuje miejsce w sali a nie słuchacza.


5. Należy zamknąć okna i zadbać aby do wnętrza nie docierały żadne nietypowe dźwięki (tzn. takie jakich zwykle nie ma: np. odgłosy prac remontowych w sąsiedztwie).


6. Listy należy odczytywać z miejsca gdzie znajduje się biurko nauczyciela, tablica, katedra itp.


7. Test musi być czytany normalnym, nie podniesionym głosem, bez powtarzania wyrazów. Tempo powinno być dosyć szybkie, tak aby słuchacze mieli czas na zapisanie słów ale nie mieli go na zastanawianie się czy zerkanie na odpowiedzi sąsiadów.


8.  Najpierw przeprowadzić test zdaniowy (Test zadaniowy1) potem logatomowy (Test Logatomowy1).


9. Po wypełnieniu testu należy zebrać arkusze i poprzesadzać słuchaczy w pomieszczeniu.


10. Rozdać ponownie puste karty dbając aby ich numery zgadzały się z numerami miejsc z pierwszego testu.


11. Powtarza się czynności z punktów 4-8 używając nowych testów (Test zdaniowy2 i Test logatomowy2)


12. Sprawdzić odpowiedzi i obliczyć procent poprawnych dla każdego stanowiska (obliczając oczywiście średnią z obu testów dla tego stanowiska – osobno dla testów zdaniowych i logatomowych).


 

Interpretacja wyników

Po sprawdzeniu testów i naniesieniu ilości poprawnych odpowiedzi na szkic sali powinna powstać swoista mapka zrozumiałości mowy. W małych wnętrzach gdzie odległość mówca-słuchacz nie przekracza 3-4 m z reguły zrozumiałość mowy jest wszędzie dobra. Przy większych salach wyniki powinny być zróżnicowane. Testy zdaniowe w pomieszczeniach wielkości klasy lekcyjnej powinny być w 100% bezbłędne, błędy mogą się pojawiać w aulach czy salach sportowych. Najbardziej czułe są testy logatomowe, pokazują one wyraźnie jaki procent sylab jest przez słuchaczy tracony. Oczywiście taki sam odsetek sylab jest tracony w przypadku testów zdaniowych, ale braki są automatycznie „zgadywane” dzięki zrozumiałemu kontekstowi prostych, wolno czytanych zdań. Problemy się zaczynają kiedy tekst się komplikuje i pojawia się coraz więcej nieznanych wyrazów (np. nauczanie języków obcych).
Wyniki testu logatomowego można zinterpretować wg poniższej tabelki:

 

Stopień zrozumiałości mowy

Odsetek poprawnych odpowiedzi

Bardzo dobra

>81

Dobra

70-81

Dostateczna

53-70

Słaba

31-53

Brak

<31

 

 


 

 

 

Skontaktuj się z nami

Mikołaj Jarosz

Concept Developer Education

Tel. + 48 602 421 104

E-mail: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com

Skontaktuj się z nami

Mikołaj Jarosz

Concept Developer Education

Tel. + 48 602 421 104

E-mail: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com